Nieuws

Goed bekeken

Door Uitgeverij Stedendriehoek BV

Eke Mannink, voormalig stadsdichter van Zutphen, bekijkt onze stad vanuit haar schrijfkamer aan het 's Gravenhof. Zij houdt wat ze ziet poëtisch tegen het licht. Zo onderzoekt Eke sprookjes in de Hoven, flessenpost over het Waterkwartier of wanklanken uit de Muziekwijk. Om maar wat te noemen. Haar nieuws ligt op straat. Iedere week weer.

Kitsch


Hij staat sinds vorige week op de Groenmarkt. Ik ben er vandaag naartoe gelopen. Het is best een mooie pomp, dat moet gezegd. Stevig en toch sierlijk, monumentaal groen en met een zwierig vormgegeven gietijzeren zwengel. Maar daar gaat het wringen. Het is een zwengel die niet  beweegt. Hij is onwrikbaar, vastgezet met schroeven. En dat snap ik niet. Een zwengel is toch om aan te zwengelen, om water op te pompen, om voor de moeite beloond te worden? Zo werkt een pomp.

Maar dit is een replica van een pomp. Eentje die niet kan worden aangezwengeld, die in plaats daarvan een ingebouwde sensor heeft. Houd je je hand voor die sensor, dan gaat het water stromen. Je wordt direct beloond, zonder een inspanning te hoeven leveren. Is dat wat me stoort? Ben ik zo ouderwets of calvinistisch? Ja, dat ook – maar het zit me vooral dwars dat die zwengel niet heen en weer kan worden bewogen. Dan mag het toch geen pomp heten? Dat is een nep-pomp.

We duiken de geschiedenis in. Tijdens de herinrichting van de Groenmarkt, toen de kastanjebomen net waren gekapt, ontdekte de aannemer tijdens het graven van een nieuw boomgat een waterput van ruim twee eeuwen oud. Bij deze voormalige openbare bron haalde de hele Groenmarkt-buurt vers water. Op de put stond een stadspomp. Die stond voor het eerst getekend op een prent uit 1744. Maar de put was nog veel ouder.

In een filmpje dat Johan Blanksma in opdracht van de gemeente maakte over 'de puth achter Vreden' (zo heette deze put naast de Wijnhuistoren), vertelt stadsarcheoloog Michel Groothedde dat er in middeleeuws Zutphen zevenentwintig openbare stadsputten waren. Iedere put kreeg een putmeester toegewezen, daar bestaan hele lijsten van. Die putmeesters waren verantwoordelijk voor het reilen en zeilen rondom de waterplaatsen.

Groothedde leest in het filmpje voor uit de resolutieboeken: "Op 12 april 1620 wordt besloten om de stadsputten te voorzien van een pomp." Dit had te maken met hygiëne; pompen voorkwamen dat er allerlei rotzooi in het water terechtkwam. In de dertiger jaren van de vorige eeuw is de bewuste pomp weer verdwenen: inmiddels had de stad een waterleidingsysteem, bovendien stond hij het verkeer in de weg.

En nu is hij dus weer terug, elektrisch. Uit voorzorg – om vandalen geen kans te geven – zijn de bewegende delen achterwege gelaten. Zucht. Hadden we nog maar een putmeester.

|Doorsturen

Uw reactie


Ondernemend nieuws





Laatste nieuws



Meest gelezen


Cartoon van de week



Buienradar